اشاره: بسیاری از اهل نظر هنرمدرن را تلاشی می‌دانند که از سوی هنرمند صورت می‌پذیرد تا سویه‌های زیبایی‌شناختی و نامکشوف زندگی روزمره به صورتی جذاب و تاثیرگذار عیان گردد. اگر به چنین تعریفی از هنر مدرن باور داشته باشیم باید بپذیریم که «دیوید سداریس» یکی از بهترین‌هاست.
خیلی از مخاطبان ایرانی این نویسنده طناز امریکایی را اولین بار در مجله همشهری داستان شناختند. داستانهای ساده، با سوژه‌هایی به ظاهر پیش‌پا افتاده که به صورتی خلاقانه و آمیخته به گفتار طنز گونه برای مخاطب روایت می‌شود، باعث گردیده تا هنگام مطالعه داستانهای این نویسنده دیگر از خط کشی‌های مرسوم (خاص پسند و عام پسند) و یا داستانهای سطحی و یا روشنفکرانه استفاده نکنیم.
استقبال مخاطبان از داستانهای سداریس در همشهری داستان هم باعث شد تا ترجمه کتاب «بالاخره یه روز قشنگ حرف می‌زنم» از این نویسنده، توسط پیمان خاکسار به چاپ سوم برسد.

این کتاب مجموعه‌ای از مقاله‌ها و یادداشت‌های طنز «دیوید سداریس» نویسنده‌ی آمریکایی است. پیمان خاکسار در مقدمه‌ی این کتاب درباره‌ی رفتن سراغ نویسنده‌هایی همچون سداریس و معرفی آن‌ها به خواننده‌ی فارسی‌زبان می‌نویسد:

«ممکن است با دیدن عناوین بعضی از کتاب‌هایی که ترجمه کرده‌ام با خودتان بگویید این نویسنده‌ها دیگر کیست‌اند؟ شاید پیش خودتان فکر کنید که خاکسار دوست دارد نویسنده‌های بی‌اهمیت و ناشناخته را از تاریک‌ترین کنج‌های ادبیات جهان پیدا کند و آثارشان را ترجمه کند. این‌طور نیست. این نویسنده‌ها مهم‌اند؛ شاید مهم‌تر و مشهورتر از کسانی که آثارشان در ایران ترجمه و خوانده می‌شود. در دورانی که فقط مخاطب ادبیات بودم و ترجمه نمی‌کردم همیشه برایم سؤال بود که چرا هیچ مترجمی سراغ این آثار نمی‌رود؟ شاید همین باعث شد که به ترجمه روی بیاورم و نویسنده‌هایی را که دوست داشتم ولی آثارشان به فارسی ترجمه نشده بود به شما معرفی کنم تا در لذت خواندن‌شان با هم شریک شویم. دیوید سداریس هم از همین دسته نویسندگان است.»

سداریس پرمخاطب‌ترین طنزنویس پانزده سال اخیر آمریکاست. تمام کتاب‌هایش با مقیاس‌های نجومی پرفروش‌اند. تاکنون تنها در آمریکا هشت میلیون نسخه ازآثارش به فروش رسیده است و «بالاخره یه‌ روزی قشنگ حرف می‌زنم» که ۲۶ یادداشت طنز دارد، به بیشتر زبان‌های زنده‌ی دنیا ترجمه شده است.

سداریس همکاری گسترده ای با نشریات امریکایی دارد. از نمایشنامه نویسی برای رادیو گرفته تا مقالات و داستانهای طنز برای نیویورکر و پاریس ریویو. همین مسئله نیز باعث شده است که وی در امریکا شهرت قابل توجهی پیدا کند.

تصویر جلد کتاب

«بالاخره یه روزی قشنگ حرف می‌زنم» یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های سال ۲۰۰۰ امریکا شد. سداریس به خاطر این کتاب جایزه‌ی «ثربر» برای طنز آمریکایی را برد و مجله‌ی «تایمز» او را طنزنویس سال نامید. وی در دسامبر سال ۲۰۰۸ از دانشگاه بیرمنگام دکترای افتخاری دریافت کرد. او تاکنون بیش از چهل مقاله در مجله‌ی «نیویورکر» چاپ کرده است.

داستانی که عنوان کتاب هم از آن برگرفته شده روایت چالش نویسنده در مواجهه با زبان سخت و مغلق فرانسوی و فراز و نشیبهایی ست که وی در مسیر یادگیری این زبان متحمل می شود.

بخشی از یادداشت «بکنش دوتا»‌ی سداریس درباره‌ی دشواری‌های یادگیری زبان فرانسه:

«برای من وحشتناک‌ترین مانع در یادگیری فرانسه این است که هر اسمی جنسیت دارد و این جنسیت بر روی ضمیر و صفت اثر می‌گذارد. به این خاطر که زن است و تخم می‌گذارد، مرغ مذکر است. اما کلمه‌ی مردانگی مؤنث است. چون دستور زبان فرانسه این‌طور دستور فرموده، هرمافرودیت مذکر است وبی‌حاصلی مؤنث. ماه‌ها تلاش کردم تا رمز پنهانش را کشف کنم ولی بالاخره فهمیدم که عقل و منطق نمی‌توانند هیچ کمکی به من بکنند. هیستری، روان‌پریشی، شکنجه، افسردگی: به من گفته شد هر چیز ناخوشایندی احتمالاً مؤنث است. کمی امیدوار شدم ولی این نظریه هم با کلمات مذکری مثل جنایت، دندان‌درد و اسکیت به باد فنا رفت. من مشکلی با یادگیری خود کلمات ندارم ولی جنسیت‌ها به اشتباهم می‌اندازند و در ذهنم نمی‌مانند. چه حقه‌ای سوار کنم که یادم بماند ساندویچ مذکر است؟»

اگر حال و حوصله خواندن داستانهای ثقیل و سرشار از زبان بازی و روایتهای پیچیده و تودرتو را ندارید ما این کتاب را به شما پیشنهاد میکنیم. روایتهای سداریس اگرچه الزاما داستان نیست اما از منظر روایی و ساختار ادبی چیزی کم از داستان ندارد. و کاملا مخاطب را تا انتهای متن باخود میکشاند. سادگی، صراحت بیان، نکته سنجی، تیزبینی، و انتخاب زوایه دید مناسب در کنار استعاره و تشبیهات خلاقانه در طنزهای موقعیت یادداشتهای این کتاب آنرا به عنوان یکی از بهترین نمونه های طنز نویسی (داستانی و ژورنالیستی) بدل کرد است.

چاپ سوم کتاب «بالاخره یه روزی قشنگ حرف می‌زنم» توسط نشر چشمه در ۲۳۶ صفحه و با قیمت ۱۴۵۰۰ تومان منتشر شده است./

 

پایان

teleg
  nl


 

پاسخ


× 7 = سی پنج