رابرت مکرام -دانش آموخته کمبریج, استاد نویسندگی و روزنامه نگار معتبر سرویسهای ادبی نشریات انگلیسی-دو سال از عمر خود را صرف کرده تا بتواند فهرستی از ۱۰۰ اثر برتر ادبی جهان را که بزبان انگلیسی نگاشته شده اند به سفارش گاردین منتشر کند.

وی در توضیح نحوه اینکار ازعان داشته است که اولا آثار منظور نظر وی novel بودند و نه روایتهای حماسی -شبیه آثار هومر- و از همین روی بوده که آثاری را در فهرست خود گنجانده که مربوط به دوران شکلگیری داستان به شیوه امروزین آن میشود. مک کرام برای این فهرست نظرات بیش از دومیلیون نفر از کتابخوانان حرفه ای جهان را پردازش و آنالیز کرده و از میان انتخابهای نهایی این دومیلیون نفر دفهرست ۱۰۰ تایی خود را منتشر ساخته است.

هرچند گاردین ۱۲ سال قبل نیز در یک نظرسنجی گسترده تلاش کرده بود ۱۰۰ اثر برتر ادبی تمام دورانها را با همین رویکرد انتخاب کند. در این فهرست «دن کیشوت» در صدر قرار گرفته بود.

اما در رتبه بندی جدید این نشریه معتبر برترین رمان به یک اثر کلاسیک اختصاص یافته است. نام این کتاب «معراج عارف» است. نویسنده این اثر یک مخالف پیوریتن به نام «جان بانیِن» بود که نوشتن را با نوشتن موعظه های دینی شروع کرد و سپس وارد حیطه داستان شد. تمثیل معروف وی، که داستان شخصی به نام Christian است، با جمله ای بسیار ساده اما در عین حال بسیار گیرا و جذاب شروع می شود: «هنگامی که مشغول قدم زدن در بیابان های این دنیا بودم به مکانی نزدیک شدم که گویی یک غار بود. وسایل را زمین گذاشتم و سعی کردم کمی بخوابم. و وقتی که به خواب رفتم رویای عجیبی دیدم.» در این جمله البته غار استعاره از زندانی است که بانین قسمت اعظم کتابش را در آنجا نوشت. بانین به دلیل اعتقادات مذهبی اش در طول دادگاهی بزرگ سال های مابین ۱۶۶۰ تا ۱۶۹۰ به زندان «بدفورد» منتقل شده بود. البته او نیز مانند «سر وانتس» از این تجربه نهایت استفاده را برد. «سر وانتس» نیز ایده کتاب «دون کیشوت» را هنگامی که در زندان لامانکا زندانی بود در سر پروراند. این کتاب بمانند سروانتس نیز از نثری کلاسیک و زبانی آرکائیک برخوردار است و با توجه به فروش نه چندان بالایش انتخاب آن توسط علاقمندان ادبیات انگلیسی صرفا جنبه نمادین داشته است. اگرچه این فهرست براساس تاریخ انتشار کتابها تدوین شده اما میتوان در میان آثار منتشر شده در همین مقطع نیز نمونه های فاخر و ارزشمندی را برگزید.

در رتبه های بعدی این فهرست اما آثاری قرار گرفته است که احتمالا مخاطبان حرفه ای ادبیات و بخصوص مصرف کنندگان ناولهایروشنفکری در ایران آنها را کتبی «عامه پسند» تلقی میکنند. آثاری همچون «سفرهای گالیور» , «رابینسون کروزوئه» قرار دارند.

در این فهرست پس از این سه کتاب, رمان کلاریسا» در رتبه چهارم قرار دارد.این کتاب را میتوان یک ملودرام کش دار تلقی کرد که در آن نویسنده تلاش کرده است تا سانتی مانتال حالات ممکنه را در دل داستان خود قرار دهد.

کلاریسا یک قهرمان تراژیک است که خانواده تازه به دوران رسیده اش وی را مجبور می کنند که با شخص ثروتمندی که کلاریسا به شدت از او متنفّر است ازدواج کند.  کلاریسا اما با تحریک شخصی بی باک و شوخ طبع به نام رابرت لاولس از خانه فرار می کند ولی او بعد از فرار از خانه به رهایی نمی رسد و  در دام همین شخص قرار می گیرد. شاید بتوان رابرت را یکی از جذاب ترین ضد قهرمانان ادبیات انگلیسی نامید.

این کتاب توسط ساموئل ریچاردسون نوشته شده است چیز حدود یک میلیون کلمه را درخود جای داده و به احتمالل زیاد طولانی ترین اثر انگلیسی زبانها محسوب میشود. این اثر هم قطعا اگر مورد استقبال قرار گرفته تحت تاثیر شرایط زمانه خود بوده.

این کتاب که بانوان بسیاری را بخود جلب کرده بود کارکردی شبیه همین سریالهای ملودرام تلوزیونی داشت البته با داستان استخواندارتر و ایده هایی جوان پسندانه تر.

«کلاریسا» اثر ساموئل ریچاردسون
«کلاریسا» اثر ساموئل ریچاردسون (۱۷۴۸)

قسمت های آغازین شاهکار ریچاردسون در سال های ۱۷۴۷-۴۸ منتشر شدند و با سرعتی باورنکردنی به یک پدیده نوظهور در میان قشر جدید خوانندگان ادبیات تبدیل شدند. و بر اساس همین رمان ریچارسون بود که سال بعد رمان معروف پاملا اثر هنری فیلدین (ملقب به تام جونز) منتشر شد. در طول این سال داستان انگلیسی  راهی صد ساله را به سرعت پیمود. و در طول ۱۵۰ سال بعد از انتشار این دو رمان، سایر نویسندگان انگلیسی فقط به بررسی جوانب مختلف خلاقیت های ذهنی این دو نویسنده پرداختند.ریچاردسون را در قرن ۱۸ به عنوان صاحب یک انتشاراتی می شناختند ولی بعد از چاپ این کتاب وی به شهرتی جهانی دست یافت.

در میان آثار برگزیده این فهرست نیز کتابهای داستانهایی نظیر «اولیس» جویس ؛ «خانم دالووی» ویرجینیا وولف»

کری مالیگان و لئوناردو دی کاپریو در «گتسبی بزرگ»
کری مالیگان و لئوناردو دی کاپریو در «گتسبی بزرگ»

این فهرست آثاری را که حداکثر تا قرن بیستم میلادی منتشر شده باشند را شامل میشود و از همین روی پس از «آثاری همچون «خواب طولانی» و «دنیای قشنگ نو» در نیمه قرن بیستم کتابهایی همچون«اولیس», «خانم دالووی», «لولیتا» , «همه مردان شاه» و «۱۹۸۴» و «در مسیرجاده» را در خود جای داده است.

«ریچارد بورتن» و «جان هارت» در فیلم 1984
«ریچارد بورتن» و «جان هارت» در فیلم ۱۹۸۴

اما در قسمت انتهایی این فهرست آثاری همچون «دنیای مردگان» -اثر دان دلیلو- و یا «در میان زنان» – اثر جان مک گاهرن – قرار گرفته است

در میان این فهرست برخی نویسندگان افریقایی و آسیایی تبار نیز قرار دارند که در میان مشهورترین آنها پس از رشدی میتوان به تونی موریسون و کازوایشی گورو اشاره کرد.

 تونی موریسن با کتاب آواز سلیمان به روایت دغدغه های مهاجران و سیاهپوستان افریقایی تبار پرداخته که در ایالات متحده زندگی میکنند و ایشی گورو با کتاب «هنرمندی از جهان شناور» شرایط و دغدغه های ژاپن بعد از جنگ جهانی دوم را به تصویر میکشد.

فهرست کامل این ۱۰۰ کتاب برگزیده انگلیسی زبان را میتوانید در سایت گاردین مشاهده نمایید.

فهرست برترین رمانهای تاریخ را که در سال ۲۰۰۳ تدوین شده است را هم میتوانید در این صفحه ملاحظه نمایید./

پایان

teleg
  nl


 

پاسخ


نُه × = 54