با درخشش لیلا اعظم زنگنه در آلمان یا شیرین نظام مافی ایرانی تبار که رمانی به زبان ژاپنی نوشت، و توانست یکی از معتبرترین جوایز ادبی ژاپن را به خود اختصاص دهد. و همینطور توفیقات خانم آذر نفیسی اگر کسی ناظر هوشمند این اتفاقهای ادبی باشد متوجه خواهد شد که توفیق امثال این نویسندگان قطعا تصادفی نیست.

شیرین نظام مافی  نویسنده و مهندس ایرانی، ساکن اوساکا در ژاپن، دومین فرد غیرژاپنی برندهٔ ۱۰۸امین دوره جایزهٔ ادبی بونگاکو کایشین جین (文學界新人賞/ぶんがくかいしんじんしょう) است. این جایزه که معتبرترین جایزهٔ ادبی ژاپن می‌باشد در تاریخ ۲۵ فروردین ۱۳۸۸ (۱۴ آوریل ۲۰۰۹ میلادی) به وی به خاطر کتاب «کاغذ سفید» اعطا شد. داستان کتاب درباره عاشق شدن دختری خردسال است که در نزدیکی مرز ایران و عراق، در زمانی که جنگ بین دو کشور در جریان است، زندگی می‌کند.

شیرین ظام مافی 29 ساله جایزه بونگاکوکای را که به نویسندگان جوان اهدا می شود در مراسمی در توکیو دریافت کرد.
خانم نظام مافی جایزه بونگاکوکای را که به نویسندگان جوان اهدا می شود در مراسمی در توکیو دریافت کرد.

خانم نظام مافی ۲۹ ساله جایزه بونگاکوکای را که به نویسندگان جوان اهدا می شود در مراسمی در توکیو دریافت کرد.

وی دومین غیرژاپنی است که این جایزه را دریافت می کند. پیش از وی یک نویسنده چینی موفق به دریافت این جایزه شده بود. اولین غیر ژاپنی که به این جایزه دست یافت خانم یانگ یی (Yang Yi) از کشور چین است که در ۱۳۸۶ (۲۰۰۷) جایزه را از آن خود کرد.

با آنکه زبان مادری خانم نظام مافی فارسی است اما به زبان ژاپنی داستان می‌نویسد. وی اولین داستان کوتاه خود را در سن ۱۴ سالگی در ایران نوشت. در سال ۱۳۷۸ (۱۹۹۹ میلادی) برای ادامه تحصیل در رشته مهندسی به ژاپن آمد و پس از آن شروع به نوشتن داستان به زبان ژاپنی کرد. او در سال ۱۳۸۵ (۲۰۰۶ میلادی) برنده جایزهٔ ادبی دانشجویان خارجی شده و در سال ۲۰۰۹ برندهٔ ۱۰۸امین دوره جایزهٔ ادبی بونگاکو کایشین جین برای کتاب «کاغذ سفید» شد.

به گزارش Japan Times یانگ یی نویسنده چینی به عنوان نخستین غیرژاپنی در سال ۲۰۰۷ این جایزه را دریافت کرد.

رمان نظام مافی به وجود آمدن عشق میان زن و مردی جوان را در شهرستانی ایرانی نزدیک مرز عراق در دوران جنگ ایران – عراق در دهه ۱۹۸۰ به تصویر می کشد.

نظام مافی می گوید، پیش از دریافت این جایزه فکر نمی کرده که بتواند آن را به خود اختصاص دهد و تصور می کرد دست کم باید پنج تا شش بار در این مسابقه ادبی شرکت کند تا بتواند جایزه آن را ببرد.

این نویسنده ایرانی درباره انگیزه نگارش اثر ادبی خود می گوید چون هیچ نویسنده ژاپنی مطلبی درباره ایران نمی نویسد، تصمیم گرفته است این رمان را به زبان ژاپنی خلق کند تا نیازی به ترجمه اش نباشد.

شیرین نظام مافی فارغ التحصیل دکتری مهندسی کامپیوتر دانشکده مهندسی دانشگاه کوبه است و در حال حاضر در یک شرکت بزرگ الکترونیکی به عنوان مهندس سیستم مشغول به کار است. او برای مدتی هم مدیریت پایاسونیک در دوبی را بر عهده داشته است.

خانم پروفسور سگوچی از مسئولان دانشگاه کوبه در مورد شیرین نظام مافی می گوید: «خانم نظام مافی از فارغ التحصیلان دکتری IT دانشگاه ماست که از بعد فارغ التحصیلی از دانشگاه تا کنون در شرکت پاناسونیک مشغول به کار است. شیرین برنده عالی ترین نشان ادبی کشور ژاپن شده . نشانی که تا کنون هیچ یک از فارغ التحصیلان دانشگاه کوبه، به چنین نشانی دست پیدا نکرده است. با اینکه در رشته مهندسی مشغول به تحصیل بوده اما زبان ژاپنی را در سطحی فرا گرفته که یک کتاب رمان به زبان ژاپنی نوشته و منتشر کرده است.

او این کتاب را با خط کانجی نوشته و پس از ۱۰۸ سال این اوّلین باری است که یک فرد غیر ژاپنی و غیر چینی موفق به کسب نشان ادبی بونگاکو کایشین جین می شود. خیلی خوشحالم که این جایزه ادبی رو یکی از فارغ التحصیلان دانشگاه ما کسب کرده »

نظام مافی می گوید، پیش از دریافت این جایزه فکر نمی کرده که بتواند آن را به خود اختصاص دهد و تصور می کرد دست کم باید پنج تا شش بار در این مسابقه ادبی شرکت کند تا بتواند جایزه آن را ببرد.

این نویسنده ایرانی درباره انگیزه نگارش اثر ادبی خود می گوید چون هیچ نویسنده ژاپنی مطلبی درباره ایران نمی نویسد، تصمیم گرفته است این رمان را به زبان ژاپنی خلق کند تا نیازی به ترجمه اش نباشد.

کتاب,ادبیات, اخبار ادبی,شیرین نظام مافی,شیرین نظام مافی ژاپن, sgirin nezam mafi
روی جلد کتاب نویسنده

 

هرچند که این نویسنده حاضر به مصاحبه با واستریت ژورنال نشد اما با اینحال این رسانه (بدون کین توزی رایج در رسانه های ادبی ایرانی در موارد مشابه) در گزارشی جالب کار خانم نظام مافی را با کارهای جوزف کنراد و ولادیمیر ناباکوف مقایسه کرده و استفاده از ظرفیتهای زبانی غیر از زبان مادری برای نوشتن داستان توسط این نویسنده را ستوده است.

تجربه موفقیت آمیز امثال خانم نظام مافی، لیلا اعظم زنگنه ، و صدالبته آذر نفیسی نشان میدهد که برای جهانی کردن ادبیات امروز ایران نویسندگان وطنی بیش از آنکه معطل پیدا شدن مترجمان خبره باشند، باید خودشان شروع به نگارش اثر به زبانهای معتبر بین المللی نمایند


 

جستاری بقلم محمدرضا اسلامی درباره پروفسور نظام مافی: (این مطلب نخستین بار حدود ۶ سال پیش -۲۵ دیماه سال ۱۳۸۸ در نشریه مرکز مطالعات ژاپن منتشر شده بود):
۱- روزهای نخست ورود به دانشگاه کوبه بود که برای پیگیری کارهای ثبت نام به دفتر خانم پروفسور سگوچی در اداره دانشجویان بین الملل رفتم . پس از صحبت راجع به مسائل مورد نظر ،بحث با ایشان به جاهای مختلفی رفت تا اینکه صحبت از ایران شد و گفت که به ایران رفته است و خاطرات خیلی خوبی از دیدن اصفهان دارد و خاطرات خیلی وحشتناکی از نحوه رانندگی در خیابانهای تهران در ذهن دارد (!).

گفت که سابقه خیلی خوبی از حضور دانشجوهای ایرانی در دانشگاههای ژاپن هست و دانشجوهای ایرانی اساسا باهوش و با استعداد هستند به علاوه که بر اساس تجربه شخصی او زبان ژاپنی را هم خیلی خوب و سریع یاد می گیرند. بعد اشاره کرد به عکسی که پشت سر من بود . تصویری بود از خانم سگوچی با یک خانم جوان ایرانی .

گفت که ایشان خانم نظام مافی از فارغ التحصیلان دکتری IT دانشگاه ماست که از بعد فارغ التحصیلی از دانشگاه تا کنون در شرکت پاناسونیک مشغول به کار است. طوری از کار در شرکت پاناسونیک حرف می زد که از صحبتهای ایشان کاملا محسوس بود که چقدر مدیریت دانشگاه از اینکه امکان کار فارغ التحصیلانش در شرکتی همچون پاناسونیک فراهم شود خوشحال و راضی است .

***

۲- حدود یکسال بعد یک روز بعد از ظهر بعد از کلاس، خانم سگوچی را با حالتی سراسیمه و تقریباً پریشان در مقابل دفترش دیدم. تا مرا دید صدا زد و شروع به صحبت کرد .

در صدایش “لرزش” بود. گمان کردم خبر بدی را می خواهد بدهد . گفت : یکی از فارغ التحصیلان ایرانی دانشگاه برنده عالی ترین نشان ادبی کشور ژاپن شده . نشانی که تا کنون هیچ یک از فارغ التحصیلان دانشگاه کوبه، به چنین نشانی دست پیدا نکرده است .

متوجه شدم که التهاب چهره خانم سگوچی از نارحتی نیست بلکه از خوشحالی است . روحیه ژاپنی ، روحیه حساسی است و این حساسیت در مواقع شادی یا ناراحتی زیاده از حد ، کاملا در چهره قابل تشخیص است . توضیح داد که خانم نظام مافی با اینکه در رشته مهندسی مشغول به تحصیل بوده اما زبان ژاپنی را در سطحی فرا گرفته که یک کتاب رمان به زبان ژاپنی نوشته و منتشر کرده است.

او این کتاب را با خط کانجی(۱) نوشته و پس از ۱۰۸ سال این اوّلین باری است که یک فرد غیر ژاپنی و غیر چینی موفق به کسب نشان ادبی بونگاکو کایشین جین (文學界新人賞/ぶんがくかいしんじんしょう) می شود .«خیلی خوشحالم که این جایزه ادبی رو یکی از فارغ التحصیلان دانشگاه ما کسب کرده » جمله ای بود که دوبار و با همان حالت هیجان زده و ملتهب تکرار کرد.

اصلاً برایم قابل باور نبود که یکی از اساتید دانشگاه از شنیدن خبر موفّقیت یکی از فارغ التحصیلان چنین برافروخته و احساساتی شود….

***

۳- هفته پیش ایمیلی دریافت کردم از اکویاماسان ، دوست عزیزی که بعد از پایان تحصیلاتش در گروه سازه ، در یکی از شرکتهای فنی – مهندسی در شهر اوساکا مشغول به کار است . متن ایمیل به این شرح بود :

سلام اسلامی سان ،خوبی ؟

حدود یک هفته است که بعد از ظهرها دارم کتاب داستانی که یکی از هموطنانت نوشته را می خوانم . خوب است بدانی که ایشان خانمی است که با وجود ایرانی بودن و با وجود تحصیل در رشته مهندسی کامپیوتر ، توانسته کتاب داستانش را با خط کانجی بنویسد و منتشر کند . ایشان هم اکنون در پاناسونیک دُبی کار می کند . فعلاً مشغول خواندن این کتابم و در حال آشنایی با فرهنگ و رسوم کشورت هستم . اولین فرصتی که ببینمت در مورد داستان ها با هم صحبت می کنیم – اکویاماسان .

 

***************************

 

۴- دیشب اکویاماسان به منزل ما آمده بود و کتاب «کاغذ سفید»شیرین نظام مافی را برای ما با خود به همراه آورده بود .از دیدن کتاب با خط سخت کانجی جداً احساس لذت کردم .

مشتاق شنیدن داستان از زبان یک خواننده ژاپنی بودم . توضیح داد که: « کتاب مشتمل بر دو داستان است . اوّلی داستان یک دختر افغانی است که مادرش در افغانستان و بدست طالبان کشته شده است .او به ژاپن می آید و در ژاپن با مشکلات زیادی مواجه است . اما دانشجویان ایرانی که زبان فارسیِ دَریِ او را می فهمند به او کمک می کنند تا بر مشکلات زندگی جدید غالب شود .

شیرین نظام مافی
Border-Crossing Literature: A Fascinating Discovery of a Whole New World

او مشغول زندگی در ژاپن است که پس از چند سال به او خبر می رسد که پدر او نیز به دست طالبان کشته شده است . دختر افغانی تصمیم به برگشت به کشور خود می گیرد . او فکر می کند که دیگر نمی خواهد در ژاپن زندگی کند و می خواهد در همان کشوری بمیرد که پدر و مادرش در آنجا کشته شده اند. داستان در فرودگاه کانسای تمام می شود . داستان دوم داستان عشق یک پسر و دختر جوان است که در حوالی تهران زندگی می کنند .»

اکویاماسان می گفت :« اسلامی، من نمی دانستم که در ایران دخترها و پسرها در دبیرستانهای جدا از هم درس می خوانند»(!). گفتم :بله. گفت: در اینجا خوانده ام که اگر دختر و پسری بخواهند همدیگر را ببینند و با هم قرار ملاقات بگذارند و کسی آنها را در حین ملاقات ببیند می گوید « اَسو تغو فورو را »(استغفرالله !).  گفتم اینجا نوشته ؟!! . اکویاماسان توضیح داد که «من فهمیده ام در تهران خیابانی است  بلند از شمال تا جنوب تهران که هر دو سمت آن را چنارهای بلند شبیه درختان بامبوی بلند ژاپنی گرفته و حالت تونلی از درخت را پیدا کرده … من خیلی دوست دارم این خیابان را ببینم.
چند عکسی از خیابان ولی عصر را از اینترنت با هم دیدیم ….

 

 

**************************************

۵- متخصّصان ایرانی در نقاط مختلف دنیا  نبوغ، هوش و استعداد ایرانی را بارها به مَنصه ظهور رسانده اند. بارها از اساتید مختلف شنیده ام که در سابقۀ ذهنیِ آنها دانشجویِ ایرانی یعنی «دانشجوی خوب».

هم اکنون متخصصان ایرانی زیادی در نقاط مختلف دنیا و در کشورهای مختلف هستند که بسیاری در کارِ خود از بهترین ها محسوب می شوند .  آفتابِ مهربانی(۲)،امید که سایه اش را چنان بگستراند که آداب با هم بودن و در کنار هم خوب تر زیستن را بهتر بیاموزیم … که بزرگترین ذخائر و منابع هر کشور “مردمان” آن کشورند…و بسیار دریغ است اهلِ یک خانواده هر یک در گوشه ای در شهری.

نمایشگاه خط کانجی

——–—————————————————————————————–

پای‌نوشت:
۱- ژاپنی ها در نوشتار از الفبای خود استفاده نمی کنند . خطّ کانجی (漢字)، خطّی است که ژاپن باستان از امپراطوری بزرگ چین باستان گرفته است . در آن به ازاء هر کلمه یک «نشانه» وجود دارد.

در واقع در این خط ، برای هر کلمه یک شکلِ «قراردادی» متشکل از خطوط درهم وجود دارد و خواندن آن کلمه بر اساس خواندنِ حروف نمی باشد. برای اینکه بتوانیم در ژاپن یا چین “روزنامه” بخوانیم ، بجز فراگرفتن گرامر زبان و همچنین کلمات لازم ،باید حداقل حدود ۲۰۰۰ کانجی از حفظ بود. (؟!)

 

teleg
  nl


 

پاسخ


2 × = دوازده