بله گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) فریدون تفضلی اقتصاددان برجسته ایرانی و استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی امروز در سن ۷۷ سالگی در کانادا درگذشت.

دکتر فریدون تفضلی،‌ سال ۱۳۱۹ در تهران به دنیا آمد. تفضلی که تحصیلکرده آمریکا است، در خانواده‌ای فرهنگی پرورش یافت. مادرش معلم بود و پدرش به شغل آزاد اشتغال داشت.

استاد تفضلی، بعد از گرفتن دیپلم،‌ از طرف چند دانشگاه معتبر آمریکایی مانند کلمبیا،‌ دانشگاه ایالتی حرفه‌ای لوئیزیانا، دانشگاه ایالتی اوکلاهاما و یک کالج کالیفرنیا به نام کالج هارتنل، بورسیه شد. وی راهی آمریکا می‌شود و برای آموختن زبان انگلیسی از موسسه‌ امرسون در واشنگتن دی‌سی دیپلم می‌گیرد. سپس کالج هارتنل را برای تحصیل در رشته اقتصاد انتخاب می‌کند و در مقطع کاردانی اقتصاد مدرک می‌گیرد. 

نخستین تجربه کاری
براساس روال برخی دانشگاه‌های آمریکا، دانشجویان باید علاوه بر رشته اصلی یک رشته فرعی را نیز دنبال کنند. نخستین تجربه کاری استاد تفضلی، مربوط به اشتغال در شرکت آر،‌ جی رینولدز در لس‌آنجلس بود. پس از یک سال کار در این شرکت، از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد را آغاز کرد و با نمرات عالی به پایان رساند. 

موفقیت در این دوره، بورس تحصیلی «ellowship » در مقطع دکترا از دانشگاه کالیفرنیا را به ارمغان آورد. این بورس، معافیت پنجاه درصدی از پرداخت شهریه و امتیاز «دستیار تدریس» را برای استاد به همراه داشت. درس‌های اقتصاد کلان،‌ نظام‌های اقتصادی و اقتصاد

تفضلی، شباهت مکاتب فلسفی و مکاتب اقتصادی را چنین توصیف می‌کند: «هر دو راجع به جهان‌بینی حرف می‌زنند جهان‌بینی، منعکس‌کننده شرایط اجتماعی، سیاسی زمان و مکان است.»

 

توسعه، از جمله واحد‌هایی بودند که دکتر تفضلی به تدریس آن‌ها اشتغال داشت. 

استاد تفضلی،‌ موضوع «سهم علمی اسکار لانگه در تئوری سوسیالیسم و کاربرد‌های آن در یوگوسلاوی و چکسلواکی» را برای پایان‌نامه دکترای‌اش برگزید و با درجه ممتاز موفق به اخذ این مدرک شد. «لانگه» اقتصاددان لهستانی یکی از پیشکسوتان اقتصادسنجی است. وی مدتی نماینده کشورش در سازمان ملل متحد بوده و بعد‌ها در دانشگاه شیکاگو به تدریس مشغول شد. 

از مائده‌های زمینی و بینوایان تا دنیای اقتصاد 
شهریه هر واحد درسی در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در لس آنجلس در ابتدای تحصیل او از یک دلار و سپس به چندین دلار رسیده بود. به هر حال تلاش و سختکوشی دکتر تفضلی موجب شده بود مخارج تحصیلی‌اش کاهش پیدا کند. 

دکتر فریدون تفضلی، در دوران تحصیل در دبیرستان علمیه به فلسفه، تاریخ و ادبیات علاقمند می‌شود. آثار نویسندگان بزرگی از مکاتب فکری گوناگون مانند جان لاک، برتراند راسل، دکارت و مارکس را مطالعه می‌کند. رمان بینوایان، اثری نوشته شده در سال‌های قبل از انقلاب کبیر فرانسه همچنین برخی کتاب‌های نوشته شده بعد از انقلاب کبیر فرانسه و کتاب مائده‌های زمینی را می‌خواند. 

زمانی برای انتخاب 
این استاد دانشگاه، وقتی به ایران بازگشت، در دوران میانسالی به‌سر می‌برد. تجربه، تخصص و دانش استاد موجب شده بود تا سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی و وزارت اقتصاد و دارایی، هرکدام مایل به استخدام وی باشند. اما تدریس در دانشگاه انتخاب نهایی دکتر تفضلی بود. وی معتقد است: «در رشته اقتصاد اگر پایه‌ها و مبانی فلسفی را بلد باشی موفق‌تری و بهتر می‌توانی مکاتب اقتصادی را بخوانی. 

تفضلی، شباهت مکاتب فلسفی و مکاتب اقتصادی را چنین توصیف می‌کند: «هر دو راجع به جهان‌بینی حرف می‌زنند جهان‌بینی، منعکس‌کننده شرایط اجتماعی، سیاسی زمان و مکان است.» 

کتابشناسی فریدون تفضلی
کتاب‌های «تاریخ عقاید اقتصادی، دانشگاه ملی ایران» و «اقتصاد کلان: نظریه‌ها و سیاست‌های اقتصادی» به‌عنوان منابع دانشگاهی بار‌ها تجدیدچاپ شده‌اند. «انقلاب کینزی از دیدگاه رشد و توسعه اقتصادی»، «تورم و تورم بسیار شدید و چند نمونه تاریخی» و ترجمه «راز 

به نظر من یکی از تحولات بزرگی که بعد از انقلاب در دانشگاه‌ها اتفاق افتاد، توجه به پژوهش و تحقیق در دانشکده‌ها و در رشته‌های مختلف بود که تدریجا منجر به انتشار مجله‌های علمی، پژوهشی در همه رشته‌ها و از جمله اقتصاد شده است.

 

سرمایه (چرا سرمایه‌داری در غرب موفق می‌شود و در جاهای دیگر شسکت می‌خورد)» نوشته هرناندو دوسوتو، «مبانی علم اقتصاد برای مدیریت بازرگانی» نوشته مشترک دیوید باروز و جان اسمیتین، «اندیشه‌های اقتصادی لودویگ فون میزس یک بازنگری اقتصادی» نوشته لورنس اس.هاس، «سرمایه‌داری، کمونیسم و همزیستی» جان کنت گالبرایت و استنیسلا ومنشیکوف و «اندیشه‌های سیاسی و اقتصادی» نوشته مشترک فریدریش فون هایک، ایمون باتلر از جمله آثار دکتر فریدون تفضلی است.

همچنین کتاب «اندیشه‌های اقتصادی» نوشته مشترک میلتون فریدمن و ایمون باتلر، با ترجمه فریدون تفضلی، برنده کتاب سال جمهوری اسلامی شده است. 

«عقاید اقتصادی»؛ کتابی تازه و بی مثال 
وی در کتاب «عقاید اقتصادی»، همه نظریه‌های اقتصادی از دوران ارسطو تا زمان حال را بررسی کرده است. وی درباره انگیزه‌اش از تالیف این کتاب بیان کرده: «من برای تالیف این کتاب حدود هفت سال وقت صرف کردم و حدود پنج سال هم طول کشید تا تجدیدنظر شده آن را آماده کنم. انگیزه‌ام این بود که دانسته‌هایم را مدون کنم و می‌خواستم در این زمینه کتابی بنویسم که تازگی داشته باشد و شبیه آن‌ در ایران وجود ندارد.» 

رهنمود‌های اقتصادی و دولت
دکتر تفضلی در مصاحبه‌ای با روزنامه دنیای اقتصاد درباره رابطه دانشکده‌های اقتصاد با بدنه اقتصادی دولت گفته بود: «به نظر من یکی از تحولات بزرگی که بعد از انقلاب در دانشگاه‌ها اتفاق افتاد، توجه به پژوهش و تحقیق در دانشکده‌ها و در رشته‌های مختلف بود که تدریجا منجر به انتشار مجله‌های علمی، پژوهشی در همه رشته‌ها و از جمله اقتصاد شده است. همچنین در این رشته، اساتید اقتصاد پروژه‌های تحقیقاتی خود را انجام داده‌اند و رهنمودهای اقتصادی لازم را به دولت‌های وقت ارایه کرده‌اند.»

خاطرات تهران قدیم از زبان استاد 
استاد اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی، در بیان خاطرات دوران کودکی و تهران قدیم نیز نگاه اقتصادی‌اش را دخیل می‌کند: ‌«تهران شهر بسیار خلوتی بود، جمعیت کم، هوای پاک و اتومبیل محدود و زندگی بسیار خوب و ارزان. مثلا درسال ۱۳۳۷ یادم هست که برنج کیلویی چهار تومان بود. درسال ۱۳۵۳ هم به ۱۴ تومان رسید و قیمت یک کیلومرغ هم ۱۴ تومان بود.» 

دکتر فریدون تفضلی، در پانزده تیرماه ۱۳۸۶، بعد از ۳۷ سال و هشت ماه و ۱۰ روز، با رتبه استادتمامی و پایه ۳۲ علمی، بازنشسته شد. دکتر تفضلی ۴۳ سال در دانشگاه شهید بهشتی تدریس  و  ۱۱ کتاب را تالیف و ترجمه کرده است.


رفتن به منبع
Author:

Powered by WPeMatico

teleg
  nl